 |
|
Spyware |
Spyware to szerokie określenie - oznacza m.in. oprogramowanie używane przez pracodawcę do monitorowania tego, co pracownicy robią w trakcie pracy na służbowych komputerach. W ofercie producentów oprogramowania można znaleźć programy do zapisywania uderzeń w klawiaturę (keyloggers) czy do cenzury zawartości poczty elektronicznej (e-mail monitoring). Producenci tych ostatnich chwalą się, że ich aplikacje potrafią nie tylko przejrzeć treść przekazu protokołów SMTP, POP3 czy IMAP, ale również pocztę udostępnianą przez interfejs WWW z największych portali zachodnich, m.in. Yahoo. Instalowanie takiego oprogramowania nie ma skutków prawnych tam, gdzie ustawodawca dopuszcza inwigilację pracownika w miejscu pracy (np. w USA).
Spyware to jednak przede wszystkim bezpłatne lub tanie programy tworzone na podobieństwo koni trojańskich, które dokonują różnych dodatkowych czynności najczęściej bez wiedzy użytkownika, przede wszystkim mają za zadanie "wyciągnięcie" jak największej liczby informacji o użytkowniku (dane osobowe, adres, telefon, e-mail) z jego komputera i przesłanie ich przez Internet do producenta. Obok informacji osobistych najchętniej zbierane są dane o odwiedzanych przez użytkownika witrynach, klikanych bannerach reklamowych - czyli wszystko to, co pozwala poznać preferencje konsumenckie i może być przydatne w marketingu czy reklamie.
Do najbardziej znanych spyware'ow tego typu należą:
Alexa
Aureate
Cydoor
Gator
Promulgate
SaveNow
Programy tego typu zaliczane są do kategorii Malware. W chwili obecnej funkcjonują one niemal wyłącznie w środowisku Microsoft Windows.;
Oznaki infekcji przez spyware
Jeżeli Twój komputer nagle zaczyna dziwnie się zachowywać i da się zaobserwować któreś z poniższych symptomów to zachodzi możliwość, że masz zainstalowane oprogramowanie szpiegowskie (spyware) na swoim twardym dysku:
Ciągle otwierają ci się okienka pop-up z niechcianymi reklamami.
Niektóre rodzaje złośliwego oprogramowania mogą bombardować Cię niechcianymi reklamami w okienkach pop-up, które nie mają żadnego związku ze stronami www, które akurat odwiedzasz. Na dodatek bardzo często są to reklamy stron erotycznych. Jeżeli takie okienka pojawiają się praktycznie od razu po uruchomieniu komputera lub nawet wtedy, gdy akurat w ogóle nie zaglądasz do Internetu może to oznaczać, że masz na swoim komputerze zainstalowane oprogramowanie szpiegowskie (spyware).
Twoje dotychczasowe ustawienia zostały zmienione i nie możesz ich ponownie zmienić.
Niektóre rodzaje złośliwego kodu potrafią zmieniać ustawienia Twojej "strony domowej" (home page) lub ustawień domyślnych wyszukiwarki, z której korzystasz. Oznacza to, że strona startowa, która normalnie pojawia się, gdy uruchamiasz swoją przeglądarkę internetową, lub, gdy próbujesz uruchomić stronę wyszukiwania w Internecie zostały podmienione na zupełnie inne - takie, z których w ogóle nie miałeś zamiaru skorzystać. Nawet, jeżeli udaje Ci się wrócić do pierwotnych ustawień to i tak po ponownym restarcie Twojego komputera te podstawione strony pojawiają się ponownie.
Twoja przeglądarka internetowa zawiera dodatkowe komponenty, których nie instalowałeś.
Oprogramowanie szpiegowskie i inne złośliwe programy potrafią dodawać dodatkowe paski narzędzi czy dodatkowe, niechciane opcje do Twojej przeglądarki. Nawet, jeżeli potrafisz je samodzielnie usunąć mogą one pojawiać się ponownie po restarcie komputera.
Twój komputer zaczął działać bardzo powoli.
Oprogramowanie szpiegowskie i inne złośliwe programy nie zostały napisane w taki sposób, aby działały efektywnie minimalnie obciążając procesor Twojego komputera. Praktycznie bez przerwy śledzą one twoje działania i dostarczają niechciane reklamy. Dodatkowo często zawierają w sobie błędy, które mogą spowodować nawet zawieszanie się całego systemu. Jeżeli zauważysz, że Twój komputer nagle zaczął działać wolniej niż wcześniej przy wykonywaniu podobnych działań, lub nagle, praktycznie bez powodu się zawiesza, to możliwe, że masz zainstalowane na swoim dysku oprogramowanie szpiegowskie (spyware) lub inny złośliwy program.
Jak się chronić?
Standardowa ochrona często okazuje się nieskuteczna. Użytkownicy instalując oprogramowanie antywirusowe i zapory ogniowe czują się bezpiecznie. Tymczasem oprogramowanie szpiegujące i okradające łatwo omija tego typu zabezpieczenia w komputerze. Dzieje się tak, ponieważ programy antywirusowe nie traktują tego typu modułów jako wirusy (z małymi wyjątkami), tylko jak normalne programy. Natomiast zapory ogniowe zezwalają na kontakt z Internetem tego typu modułom przede wszystkim, dlatego że użytkownik nieświadomie przy akceptowaniu połączeń danego programu z modułami spyware, akceptuje również połączenia tych modułów. Przy korzystaniu z zapory ogniowej, można jedynie jeszcze przeglądać listę aplikacji, jakie kontaktują się z siecią. Wówczas dość łatwo użytkownik jest w stanie zauważyć podejrzane połączenia i rozpocząć walkę z oprogramowanie szpiegującym lub okradającym.
1. Odpowiednie ustawienie przeglądarki
Zdecydowana większość użytkowników korzysta ze standardowej przeglądarki Internet Explorer w systemach Windows. Ważne jest jej odpowiednie ustawienie tak, aby zmniejszyć ryzyko "zarażenia się" modułami spyware. Poziom bezpieczeństwa w przeglądarce można ustawić w zależności jak dużo (lub jak mało) informacji zgadzamy się wysyłać do stron internetowych. Im wyższy poziom, tym mniejsze ryzyko. Warto jednak pamiętać, że ustawienie wysokiego poziomu może uczynić strony internetowe bezużytecznymi. Standardowo Internet Explorer jest ustawiony na poziomie średnim. Przy takim ustawieniu przeglądarka zawsze pyta użytkownika, czy zgadza się na pobranie i instalację danego oprogramowania lub czy dany wydawca jest zaufany. Ustawienie przeglądarki na mniejszym o średniego poziomie zezwala na automatyczne instalowanie modułów, bez pytania o zgodę użytkownika. Niesie to ze sobą bardzo poważne ryzyko zainfekowania systemu. Aby ustawić poziom bezpieczeństwa przeglądarki należy wejść do "Start -> Ustawienia -> Panel Sterowania -> Opcje internetowe -> Zabezpieczenia" i ustawić odpowiednio suwak.
2. Stałe aktualizowanie systemu Windows
Kolejnym krokiem w walce z modułami spyware jest posiadanie wszystkich aktualizacji systemu Windows zainstalowanego w komputerze. Aby zainstalować najnowsze aktualizacje, należy wejść na witrynę Windows Update (www.windowsupdate.com) lub uaktywnić funkcję Automatycznych aktualizacji w systemie - "Start -> Ustawienia -> Panel Sterowania -> System -> Aktualizacje automatyczne".
3. Uważne czytanie umowy licencyjnej
Oprogramowanie zawierające Adware, Spyware lub Stealware często podczas instalacji informuje nas o tym w umowie licencyjnej. Znajdziemy w niej wzmiankę, często małą czcionką. Producenci jednak nie są prawnie zobowiązani do umieszczania takiej informacji. Warto, zatem przestudiować umowę, ale należy liczyć się z tym, że informacja o modułach reklamujących lub szpiegujących nie została zawarta.
|
